Opstromen: van A1 naar A2 naar A

Jurriaan Roelofs · oprichter van Atheorie
Laatst bijgewerkt: 9 november 2026

In Nederland kun je je motorrijbewijs in stappen halen: eerst A1 voor een lichte motor, daarna A2 voor een middelzware motor, en tot slot A voor een motor zonder vermogensgrens. Die route heet opstromen of doorstromen. Het voordeel: na twee jaar ervaring in de lagere categorie doe je voor de volgende stap alleen nog een praktijkexamen verkeersdeelneming.

De drie stappen

Je hoeft bij opstromen geen nieuw theorie-examen te doen: wie al een A1- of A2-rijbewijs heeft, is daarvan vrijgesteld. Het AVD-examen doe je op een motor van de nieuwe categorie.

Foto's: Honda CB125R, foto Luenibaer, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons (bijgesneden); KTM 390 Duke, foto Riottoso, publiek domein, via Wikimedia Commons (bijgesneden); KTM 1290 Super Duke R, foto Cjp24, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons (bijgesneden).

Opstromers slagen vaker

Ervaring telt. Volgens de CBR-cijfers over oktober 2025 t/m september 2026 slagen opstromers duidelijk vaker voor het AVD-examen dan wie rechtstreeks voor rijbewijs A gaat:

Rechtstreeks A halen voor je 24e: code 80

Je kunt ook direct voor rijbewijs A gaan. Het examen daarvoor mag vanaf 21 jaar, maar haal je het voor je 24e, dan krijg je mogelijk code 80 op je rijbewijs. Met code 80 mag je alleen rijden op een lichte (A1) of middelzware (A2) motor en op een driewielig motorrijtuig.

• Code 80 vervalt twee jaar na het halen van je A-rijbewijs, of eerder als je 24 wordt.
• Had je al een A2-rijbewijs, dan vervalt de code zodra je dat twee jaar hebt.
• Je hoeft geen extra examen te doen. Ben je nog geen 24, vraag dan wel een nieuwe rijbewijspas aan bij de gemeente, anders blijft de code staan tot je 24e.

Rekenvoorbeelden per leeftijd

• Je bent 18. Je haalt rijbewijs A1 met theorie-, AVB- en AVD-examen. Op je 20e, met twee jaar A1, haal je A2 met alleen het AVD-examen. Op je 22e, met twee jaar A2, haal je A met opnieuw alleen het AVD-examen.
• Je bent 20. Je haalt rijbewijs A2 rechtstreeks. Twee jaar later, op je 22e, stroom je op naar A met alleen het AVD-examen, zonder code 80.
• Je bent 21. Je kunt rechtstreeks rijbewijs A halen, maar krijgt dan code 80. Tot je 23e, twee jaar na het halen, rijd je alleen op een A1- of A2-motor. Kies je in plaats daarvan A2, dan kom je via opstromen op je 23e uit bij A zonder beperking.
• Je bent 24 of ouder. Je haalt rijbewijs A rechtstreeks, zonder code 80 en zonder tussenstap.

Welke route past bij jou?

• Je bent 18 of 19: begin met A1. Na twee jaar kun je met alleen een AVD-examen naar A2.
• Je bent 20 of 21: A2 rechtstreeks, of A met code 80. Kijk welke motoren je met A2 mag rijden.
• Je bent 24 of ouder: haal rijbewijs A rechtstreeks, zonder beperkingen.

Lees ook alle stappen om je motorrijbewijs te halen.